Gàu da đầu: Nguyên nhân và cách điều trị đúng

Gàu da đầu là tình trạng phổ biến, gây ngứa, bong tróc và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Bài viết sẽ chia sẻ nguyên nhân gây gàu cùng các biện pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp.

1. Gàu là gì? Triệu chứng và nguyên nhân gây gàu da đầu

Gàu là gì? Triệu chứng của gàu da đầu

Gàu là tình trạng da đầu bong tróc thành các vảy trắng hoặc vàng, thường đi kèm cảm giác ngứa ngáy và khó chịu. Đây là vấn đề da đầu phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng 50% dân số trên thế giới.

Nguyên nhân chính gây gàu thường liên quan đến viêm da tiết bã, khiến da đầu tăng tiết dầu, kích ứng và bong vảy.

Triệu chứng thường gặp của gàu

• Vảy da đầu màu trắng hoặc vàng (khô hoặc nhờn)
• Ngứa da đầu
• Da đầu đỏ hoặc viêm
• Rụng tóc nhiều hơn bình thường
• Vảy khô xuất hiện ở lông mày, cánh mũi hoặc vùng da mặt

2. Nguyên nhân gây ra gàu da đầu

1. Nấm men Malassezia

Malassezia là một loại nấm men tự nhiên sống trên da đầu và sử dụng dầu từ tuyến bã nhờn để phát triển. Khi nấm men phát triển quá mức, chúng kích thích da đầu tăng sinh tế bào, làm các tế bào chết bong ra nhanh hơn. Những tế bào chết này kết hợp với dầu tạo thành gàu.

2. Viêm da tiết bã

Viêm da tiết bã là nguyên nhân phổ biến gây gàu, đặc trưng bởi da đầu nhờn, đỏ và bong vảy trắng hoặc vàng. Những người có làn da nhạy cảm hoặc mắc các bệnh lý nền như vảy nến, HIV, rối loạn tâm thần, nghiện rượu, béo phì… có nguy cơ cao bị gàu do viêm da tiết bã.

3. Bệnh chàm

Chàm gây viêm da, bong tróc và ngứa tại vùng da bị ảnh hưởng. Khi xuất hiện trên da đầu, chàm có thể tạo ra các mảng vảy lớn hơn so với gàu thông thường.

4. Bệnh vảy nến

Vảy nến là bệnh tự miễn khiến tế bào da tăng sinh quá nhanh, hình thành các mảng vảy dày, khô, có ánh bạc trên da đầu. Tình trạng này thường kèm theo viêm đỏ và bong tróc nhiều.

5. Stress kéo dài

Căng thẳng và stress có thể làm suy giảm hệ miễn dịch, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm men phát triển mạnh trên da đầu, khiến gàu xuất hiện nhiều hơn và khó kiểm soát.

6. Tuổi tác

Gàu thường xuất hiện nhiều ở tuổi dậy thì và thanh niên do sự thay đổi nội tiết tố. Tình trạng gàu đạt đỉnh ở khoảng 20 tuổi và có xu hướng giảm dần theo tuổi, ít gặp ở người trên 50 tuổi.

7. Giới tính

Hormone testosterone ở nam giới kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, khiến da đầu tiết nhiều dầu. Đây là lý do gàu thường gặp ở nam giới nhiều hơn so với nữ giới.

8. Da đầu khô

Da đầu khô dễ bong tróc tế bào chết, hình thành gàu. Nguyên nhân gây khô da đầu có thể bao gồm:

Thời tiết hanh khô

Cơ địa da khô

Sử dụng sản phẩm chăm sóc tóc làm mất lớp dầu tự nhiên của da đầu

9. Không gội đầu thường xuyên

Việc không gội đầu đều đặn khiến tế bào chết và dầu thừa tích tụ trên da đầu, gây ngứa và hình thành gàu. Đồng thời, lỗ chân lông bị bít tắc còn tạo điều kiện cho nấm men phát triển mạnh hơn.

10. Sử dụng sản phẩm chăm sóc tóc không phù hợp

Dầu gội hoặc sản phẩm chăm sóc tóc không phù hợp với da đầu có thể gây kích ứng, làm mất cân bằng dầu – ẩm tự nhiên và dẫn đến tình trạng gàu. Việc lạm dụng sản phẩm cũng có thể làm da đầu yếu và dễ bong tróc hơn.

11. Suy giảm miễn dịch và rối loạn thần kinh

Những người có hệ miễn dịch suy yếu (như bệnh nhân HIV, người ghép tạng, sử dụng corticoid dài ngày) dễ bị gàu do nấm men phát triển mạnh. Ngoài ra, một số rối loạn thần kinh như Parkinson, Alzheimer, động kinh… có thể ảnh hưởng đến hoạt động tuyến bã nhờn, làm tăng nguy cơ gàu.

12. Các yếu tố khác

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ bị gàu bao gồm:

• Chải đầu không thường xuyên
• Thiếu hụt dinh dưỡng như kẽm, vitamin nhóm B, omega-6
• Chế độ sinh hoạt và ăn uống không cân bằng

3. Các phương pháp điều trị gàu tại nhà hiệu quả

Gàu da đầu là tình trạng phổ biến gây ngứa ngáy và khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Trong nhiều trường hợp, gàu có thể được cải thiện hiệu quả bằng các biện pháp chăm sóc và điều trị tại nhà nếu thực hiện đúng cách.

Tin tức liên quan: Tóc rụng khi gội đầu: Nguyên nhân và cách khắc phục

1. Sử dụng dầu gội trị gàu phù hợp

Dầu gội trị gàu chuyên dụng chứa các hoạt chất giúp kiểm soát nấm men, giảm bong tróc và cân bằng da đầu. Một số thành phần thường gặp bao gồm:

• Kẽm pyrithione: Có tác dụng kháng khuẩn và kháng nấm, phù hợp với nhiều loại da đầu.
• Nhựa than: Giúp làm chậm quá trình tái tạo tế bào da đầu, từ đó hạn chế bong tróc. Tuy nhiên, có thể làm thay đổi màu tóc sáng.
• Salicylic acid: Hỗ trợ loại bỏ tế bào chết và giảm dầu thừa trên da đầu.
• Selen sulfide: Có khả năng chống nấm nhưng có thể làm tóc sáng màu hơn.
• Ketoconazole: Hoạt chất chống nấm mạnh, thường được sử dụng trong các trường hợp gàu kéo dài hoặc tái phát.

2. Thay đổi lối sống để giảm gàu da đầu

Bên cạnh việc sử dụng dầu gội, điều chỉnh lối sống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện tình trạng gàu:

• Giảm căng thẳng và stress kéo dài.
• Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, đặc biệt là kẽm, vitamin nhóm B và omega-6.
• Hình thành thói quen chăm sóc tóc và da đầu đúng cách.
• Hạn chế tạo kiểu tóc, nhuộm hoặc sử dụng hóa chất thường xuyên.
• Phơi nắng nhẹ vào thời điểm có cường độ tia UV thấp để hỗ trợ sức khỏe da đầu.

3. Chăm sóc tóc và da đầu đúng cách

Thói quen chăm sóc tóc hàng ngày ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành và tái phát gàu. Để giảm gàu da đầu, bạn nên:

• Tránh sử dụng sản phẩm chăm sóc tóc dễ gây kích ứng da đầu.
• Không gội đầu bằng nước quá nóng.
• Gội đầu đều đặn với tần suất phù hợp từng loại da đầu.
• Xả sạch tóc sau khi gội để tránh tồn dư hóa chất trên da đầu.

4. Khi nào cần gặp bác sĩ da liễu?

Mặc dù gàu thường không nguy hiểm, nhưng người bệnh nên đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Da đầu nứt nẻ hoặc chảy máu
• Nhiễm trùng da đầu
• Ngứa dữ dội kéo dài
• Sưng tấy hoặc viêm đỏ da đầu

Chẩn đoán gàu da đầu

Thông thường, bác sĩ da liễu sẽ chẩn đoán gàu dựa trên thăm khám lâm sàng. Trong một số trường hợp khó xác định nguyên nhân, bác sĩ có thể lấy mẫu tế bào da đầu để xét nghiệm nhằm loại trừ các bệnh lý khác.

Các cơ sở da liễu uy tín

Khi cần thăm khám và điều trị chuyên sâu, người bệnh có thể đến chuyên khoa Da liễu tại các bệnh viện uy tín như:

TP. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Da Liễu TP.HCM, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện Chợ Rẫy.

Hà Nội: Bệnh viện Da Liễu Trung ương, Bệnh viện Da Liễu Hà Nội, Bệnh viện Bạch Mai.

5. Cách phòng ngừa gàu da đầu hiệu quả

Để hạn chế gàu tái phát, bạn nên duy trì các thói quen sau:

• Sử dụng dầu gội dịu nhẹ, ít gây kích ứng da đầu.
• Gội đầu với tần suất phù hợp theo loại da đầu.
• Uống đủ nước mỗi ngày để tránh da đầu khô.
• Hạn chế hút thuốc lá và sử dụng rượu bia.
• Duy trì độ ẩm không khí khi sử dụng điều hòa hoặc máy sưởi.
• Tránh căng thẳng kéo dài.

Gàu da đầu tuy không ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nhưng có thể gây khó chịu và làm giảm sự tự tin. Việc duy trì lối sống lành mạnh và chăm sóc da đầu đúng cách sẽ giúp cải thiện và kiểm soát tình trạng gàu hiệu quả. Nếu thấy bài viết hữu ích, bạn hãy chia sẻ để nhiều người cùng tham khảo nhé!

Tin tức liên quan 

Chăm sóc da đầu đúng cách giúp tóc khỏe đẹp từ chân tóc

Da đầu khô là gì? Vì sao da đầu bị khô và cách chăm sóc hiệu quả